dot. Schroniska dla Bezdomnych Zwierząt na Paluchu
 

    Na posiedzeniu Komisji Rewizyjnej Rady m. st. Warszawy w dniu 22 kwietnia br. radna Ewa Gawor zaniepokojona doniesieniami prasowymi „Życia Warszawy" dotyczącymi nieprawidłowego funkcjonowania Schroniska dla Bezdomnych Zwierząt na Paluchu finansowanego z budżetu miasta, prosiła o zainteresowanie się sprawą. W wyniku dyskusji radni jednogłośnie przyjęli wniosek w sprawie powołania przez Zarząd Miasta zespołu kontrolnego do zbadania sytuacji Schroniska. Komisja Rewizyjna upoważniła radnych Ewę Gawor i Tadeusza Gajewskiego do pilotowania tej sprawy. 
Ponadto Zarząd m. st. Warszawy na posiedzeniu w dniu 27 kwietnia 1999r. wyznaczył do udziału w kontroli następujących pracowników Biura Zarządu m. st. Warszawy pp. Barbarę Szymańską i Jolantę Sobik.
Upoważnienie do kontroli Schroniska i Fundacji Animals otrzymał także pracownik Wydziału Kontroli Wewnętrznej Pan Wojciech Piętosa.

Zarzuty stawiane Fundacji Animals w artykułach Życia Warszawy (od 21.04.br.) dotyczyły:

1. Masowych zabiegów eutanazji (miesięcznie ok. 300 psów) - nie tylko starych i chorych zwierząt, ale także młodych i zdrowych, .
2.  Przetrzymywania zwierząt skazanych na eutanazję bez jedzenia i wody,
3. Zbyt małych dawek środków usypiających podawanych zwierzętom powodujących długą agonię,
4. Utrudniania przez pracowników Schroniska adopcji zwierząt,
5. Masowych zachorowań zwierząt (nie tylko na nosówkę) kończących się uśpieniami,
6. Bezzasadnych zakupów. (kostkarka - nigdy nie używana, klatki dla lisów)
7. Nieprawidłowości w zarządzaniu schroniskiem (np. zbyt duże koszty osobowe ),
8. Nierzetelnie prowadzonej dokumentacji,
9. Złej profilaktyki zdrowotnej,
10. Przyjmowania bezdomnych zwierząt z gmin poza warszawskich w sytuacji, gdy schronisko nie jest w stanie zapewnić opieki nad zwierzętami z terenu m. st. Warszawy,
11. Wydawanie do adopcji zwierząt chorych, które wymagają długiego leczenia,

W celu zbadania sytuacji Schroniska dla Bezdomnych Zwierząt podjęto następujące działania:

1 . W dniu 5maja br. radni: Ewa Gawor, Julia Pitera, Tadeusz. Gajewski oraz p. Jolanta Sobik - pracownik Wydziału Porządku Publicznego Urzędu Miasta spotkali się z osobami, które zaniepokojone funkcjonowaniem schroniska kontaktowały się z redakcją Ż.W. (ze spotkania sporządzono stenogram).

2. W dniu 7 maja br. p. Jolanta Sobik (Wydział Porządku Publicznego m. st. Warszawy), p. Wojciech Piętosa (Wydział Kontroli Wewnętrznej m. st. Warszawy) oraz troje radnych uczestniczących w w/w spotkaniu odwiedzili Schronisko na Paluchu. Celem wyjazdu było zapoznanie się z warunkami  w jakich przebywają zwierzęta oraz rozmowa z Panem Maciejem Onyszkiewiczem Wiceprezesem Fundacji Animals nt. realizacji Umowy nr 17 /96
zawartej w dn. 31 grudnia 1996r. pomiędzy Miastem a Fundacją. W Schronisku obecni byli także dziennikarze Życia Warszawy i Rzeczpospolitej nie zaproszeni przez członków zespołu. Nie podjęto żadnych działań kontrolnych. Pani radna Ewa Gawor przekazała p. dr Onyszkiewiczowi pisemny wykaz interesujących Komisję Rewizyjną dokumentów (zał. nr 1).
W odpowiedzi p. dr Onyszkiewicz przekazał wszystkim radnym komplet dokumentów stanowiących załącznik nr 2.

3. W dniu 11 maja 1999 r. członkowie zespołu odwiedzili Społeczne Schronisko dla Bezdomnych Zwierząt w Celestynowie, aby zapoznać się z funkcjonowaniem innej placówki tego typu.

4. Etatowi pracownicy Urzędu Miasta przeprowadzili kontrolę w zakresie prawidłowości realizacji Umowy, o której mowa wyżej - z czego sporządzili protokół. Niezależnie w tym samym czasie prowadzona była kontrola Najwyższej Izby Kontroli.

Zasadnym Wydaje się, aby członkowie Komisji Rewizyjnej pokrótce zapoznali się z ofertą z dnia 30.09.1996 r. złożoną przez Fundację Animals w postępowaniu przetargowym na Zarządzanie Schroniskiem na Paluchu, gdyż zobowiązania w niej zawarte były podstawą do wyłonienia Fundacji przez Komisję Przetargową.

    Oferta ostateczna Fundacji Animals z dn. 30.09, 1996 r. złożona w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego w trybie negocjacji z zachowaniem konkurencji "na zarządzanie, administrowanie i utrzymywanie Schroniska dla Bezdomnych Zwierząt w Warszawie, ul. Na Skraju 2c na okres 5 lat” składała się z następujących części:

I. Opis koncepcji prowadzenia Schroniska, .
II. Plan finansowania działalności wraz z ceną ofertową,
III. Specyfikacja poszerzenia minimalnego zakresu zadań Schroniska,

Ad.I.
Cel - przekształcenie dotychczasowego schroniska w wielofunkcyjny, całkowicie przebudowany ośrodek ochrony zwierząt pozwalający rozwiązać problem bezdomnych psów i kotów w Warszawie.

Realizacja celu miała być osiągnięta poprzez:
- przebudowę schroniska,. wybudowanie nowych pomieszczeń dla zwierząt:
kociarnię oraz boksy dla psów - przestrzenne, z wybiegami, odpowiadające normom zoohigienicznym,
- sprawne i nowoczesne zarządzanie,
- dofinansowanie ze środków pozabudżetowych. Atutem Fundacji miało być skuteczne zdobywanie pieniędzy - w ciągu 3 lat pozyskała ona ok. 5 mld zł)
- utworzenie całodobowego pogotowia z zapleczem szpitalnym w systemie trzyzmianowym, ze stale dyżurującym lekarzem oraz kierowcą ambulansu weterynaryjnego,
uruchomienie ośrodka sterylizacji zwierząt schroniskowych i zwierząt bezdomnych z terenu miasta - sterylizację i kastrację wszystkich psów i kotów przebywających w schronisku. Bezpłatną sterylizację i kastrację zwierząt dostarczanych do ośrodka przez tzw. karmicielki kotów,

Zaprezentowana koncepcja funkcjonowania schroniska miała być możliwa dzięki:
1 . umowie Fundacji z firmą Merieux na uruchomienie trwałego systemu identyfikacji psów bez nakładów finansowych,

2. zwiększeniu zatrudnienia o 1,5 etatu lekarza oraz 1 etat kierowcy (czyli z 19 etatów do 21,5) – obecnie 34 etaty,

3. wsparciu prac etatowych pracowników schroniska poprzez usługi świadczone bezpłatnie przez lekarzy weterynarii zwłaszcza w zakresie przeprowadzania zabiegów sterylizacji,

4. całkowitej przebudowie i modernizacji Schroniska: prace budowlano – remontowe planowano wykonać w przeciągu 2 lat (tj. w 1997 i 98 roku) i miały one obejmować:
- budowę nowych murowanych pawilonów dla 400 psów,
- budowę nowego pawilonu kociarni dla 250 kotów,
- budowę kuchni,
- modernizację i rozbudowę istniejącej infrastruktury,

5. opracowanemu planowi pozyskiwania środków pozabudżetowego finansowania.

    Ponadto cena ofertowa Fundacji Animals na zarządzanie Schroniskiem wynosiła 550 000 zł. rocznie. W ramach tej ceny Fundacja zobowiązała się do realizacji przedstawionej wyżej koncepcji, chociaż była świadoma, że jej ambitne plany wymagają poniesienia znacznych nakładów finansowych, zwłaszcza w początkowym okresie zarządzania Schroniskiem, kiedy realizowany miał być program inwestycyjny.
    Dlatego też, dla powodzenia całego przedsięwzięcia Fundacja zapewniała o możliwości pozyskania pomocy finansowej oraz niefinansowej ze strony instytucji oraz osób fizycznych.
 

    Finansowanie działalności Schroniska miało pochodzić z trzech źródeł:
1 . środków przekazywanych przez Urząd Miasta, w wysokości odpowiadającej cenie ofertowej;

2. darów i dotacji pieniężnych i materiałowych oraz w formie pomocy niematerialnej (wskazane zostały instytucje i ich deklaracje kwotowe lub pomoc rzeczowa),

3. przychodów uzyskiwanych z tytułu świadczenia usług oraz. opłat za wydane zwierzęta.

    Przedstawione przez Fundację źródła finansowania miały w całości pokryć koszty związane z prowadzeniem działalności bieżącej oraz działalności inwestycyjnej.

    Na koszty działalności bieżącej składać się miały:
1 . koszty osobowe (przy planowanym zwiększeniu zatrudnienia do 21.5 etatu i średnim wynagrodzeniu brutto na poziomie 1.000 PLN miesięcznie) w wysokości 375.480 PLN,

2. koszty materiałów w tym m.in.: koszty karmy dla psów, leków i szczepionek, energii elektrycznej oraz koszty materiałowe w wysokości ok. 474.000 PLN.

    Realne koszty prowadzenia Schroniska w skali roku miały wynosić ok. 850 000 PLN. Ponieważ niektóre potrzeby funkcjonowania Schroniska miały być zaspokajane nieodpłatnymi darami oraz usługami, zapotrzebowanie na środki w celu finansowania działalności bieżącej Fundacja określiła w wysokości 700.000 PLN rocznie. Koszty działalności inwestycyjnej prowadzonej przez okres dwóch lat wyliczono ogółem na kwotę 810 000 PLN, Założono, że w pierwszym roku wartość nakładów inwestycyjnych wyniesie 400.000 PLN, w drugim zaś 410.000 PLN.
    Jednocześnie zgodnie z deklaracjami pomocy niektórych firm oraz instytucji powyższe koszty Fundacja skorygowała odpowiednio do wysokości 315.000 PLN i 330.000 PLN (razem 645.000 PLN).

Przedstawiona wyżej oferta została wybrana przez Komisję Przetargową w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego przeprowadzonym w trybie negocjacji z zachowaniem konkurencji i była podstawą do zawarcia umowy nr 17/96 o zamówienie opłacane ze środków m.st. Warszawy w dniu 31.10.1996r. pomiędzy m. st. Warszawą a Fundacją Animals.
Niestety, treść umowy nie zawiera istotnych zobowiązań Fundacji przedstawionych w ofercie, które mogłyby wpłynąć na poprawę egzystencji bezdomnych zwierząt przebywających w Schronisku m. in. planu inwestycyjnego związanego z przebudową i modernizacją schroniska, uruchomienia trwałego systemu identyfikacji psów oraz ośrodka adopcyjnego z komputerową bazą danych. Nie wspomniano również o systemie trwałej identyfikacji. przy pomocy mikroprocesorów psów opuszczających schronisko oraz odstąpiono od obligatoryjności przeprowadzania kastracji wszystkich psów i kotów.
Podpisana w/w umowa nie jest gwarantem poprawy warunków bytowych i zdrowotnych zwierząt przebywających w Schronisku.

Kontrola miasta przeprowadzona  w Fundacji Animals w zakresie prawidłowości realizacji umowy nr 17/96 z dnia 31.12.1996r. wykazała, że:

I. Realizacja z §1 i §5 w/w umowy - nie przebiega prawidłowo. Fundacja odpowiadając za zarządzanie Schroniskiem do chwili obecnej nie dopełniła formalności dotyczących jego przejęcia. Po likwidacji jednostki budżetowej Miasta (uchwała nr XXXIV /296/96 Rady m. st. Warszawy z dn. 8.07.1996r. w sprawie likwidacji jednostki budżetowej p.n. Schronisko dla Bezdomnych Zwierząt) Schronisko nie powinno funkcjonować jako podmiot, bowiem jest jedynie mieniem zarządzanym przez Fundację. Fundacja powinna występować jako zakład pracy, płatnik podatków i składek ubezpieczenia zdrowotnego, czy też jako strona zawieranych umów. Z zawartych z pracownikami umów o pracę oraz świadectw pracy wynika, że pracodawcą nie jest Fundacja Animals lecz Schronisko dla Bezdomnych Zwierząt. W dokumentach wymieniany jest nr REGON nadany jednostce budżetowej m. st. Warszawy p.n. Schronisko dla Bezdomnych Zwierząt. Schronisko występuje również jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych i składek ubezpieczenia społecznego.
Schronisko występuje również jako właściciel kont bankowych w PKO BP.
Zgodnie z §5 umowy Fundacja stała się stroną w stosunkach pracy wobec osób zatrudnionych w Schronisku, tymczasem w sprawozdaniu z działalności Fundacji w 1997r. dla Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa nie wykazano liczby pracowników zatrudnionych w schronisku, co wykazuje Dyrektor Departamentu Kontroli Doraźnych Najwyższej Izby Kontroli w związku z kontrolą w Fundacji przeprowadzoną w okresie od 23 marca 1998r. do , 24 kwietnia 1998r. Do chwili obecnej nie uregulowano tej kwestii.

II. Fundacja prowadzi osobną księgowość, która nie wykazuje w swojej ewidencji przychodów i kosztów schroniska. Schronisko posiada zatem plan kont, prowadzi pełną rachunkowość i sporządza sprawozdania finansowe.

Ze sprawozdania finansowego Schroniska za 1997r. wynika, iż:

- dochody wyniosły 1.009.948zł.
w tym:
- dochody własne (adopcje, darowizny, umowy z gminami) 377.947 zł.
- środki od Miasta 630.414 zł. (62 %)

- koszty wyniosły 1.025.999 zł.
w tym:
- koszty osobowe 632.783 zł. (62 %)
- koszty rzeczowe 393.216 zł.

Z bilansu wynika, że Fundacja w 1997r. nie przekazała do schroniska żadnych dodatkowych środków pieniężnych, natomiast jej majątek trwały wzrósł o kwotę 97.407 zł. w związku z inwestycją – budowa kuchni w schronisku.

z bilansu za 1998r. wynika, że:
-dochody schroniska wyniosły 1.403.044 zł.
w tym:
- środki od Miasta 702.038 zł. (50%)
- dochody własne (adopcje, darowizny, umowy z gminami) 558.968 zł. (40%)
- środki z Fundacji 140.294 zł. (10%) .

- koszty schroniska wyniosły 1.398.855 zł.
w tym:
- koszty osobowe 832.302 zł. (59,5%)
- koszty rzeczowe 566.554 zł. (40,5%)

    Ponadto kontrola ustaliła, iż Fundacja zakupiła środki trwałe, które nie zostały zgłoszone do Biura Zarządu m. st. Warszawy i nie znajdują się w ewidencji schroniska lecz figurują w ewidencji Fundacji.
    Zgodnie z §9 zawartej pomiędzy miastem a Fundacją umowy, powiększony majątek Schroniska jest własnością Miasta, niezależnie od źródła środków, z których inwestycje lub zakupy zostały zrealizowane. W przypadku rozwiązania lub wygaśnięcia umowy czyja będzie kuchnia?
    W latach 1997-99 dokonano zakupu tylko jednego środka trwałego - samochodu Seat o wartości 34.770 zł do transportu zwierząt, który powiększa majątek Schroniska.

III. W czasie trwania umowy, poza wyżej wymienioną inwestycją - budową kuchni nie przeprowadzono innych inwestycji ani remontów. Dokonywano jedynie bieżących napraw istniejących obiektów.
    Zgodnie z przepisem §6 ust.4 umowy Fundacja zobowiązana jest do wykonania wszelkich napraw i remontów zapobiegających dekapitalizacji majątku schroniska.
    Radni zajmujący się sprawą Schroniska pomimo próśb nie dowiedzieli się, dlaczego nie został zrealizowany plan przebudowy i modernizacji obiektu przedstawiony przez Fundację w ofercie przetargowej.

IV. Dokonywane przez Referat Eksploatacji Wydziału Technicznego Biura m. st. Warszawy okresowe wizytacje schroniska w celu stwierdzenia realizacji postanowień umowy wykazywały następujące nieprawidłowości:

* Już w styczniu 1997r. stwierdzono, że na ogólnie przyjętej liczby zwierząt do schroniska ok. 20% zostało przyjętych lub przywiezionych spoza terenu m. st. Warszawy. Przypomniano kierownikowi schroniska, iż zgodnie z umową działalność schroniska powinna obejmować zbieranie, przetrzymywanie zagubionych i poszkodowanych zwierząt z terenu m. st. Warszawy. Pomimo wielu monitów sytuacja ta nie uległa zmianie do chwili obecnej,

* Naruszenie warunków umowy poprzez większe niż planowano zatrudnienie, co w strukturze kosztów działalności schroniska podniosło koszty osobowe do 60% ogólnych kosztów.

* Nie wykonywano koniecznych napraw i remontów zapobiegających dekapitalizacji substancji,

* Nie realizowany jest obowiązek stosowania przepisów i procedur przewidzianych w ustawie o zamówieniach publicznych w przypadku większych zakupów (np. leki, karma) lub zlecania wykonawstwa robót remontowych i inwestycyjnych.

* Zakupiono dużą ilość sypkiej karmy d1a zwierząt bez załączonej informacji nt. składu karmy, okresu jej przydatności oraz dopuszczeniu do obrotu w handlu.

* Bałagan w dokumentacji.

V. Zatrudnienie w Schronisku w 1996r. wynosiło 19 etatów. W ofercie ostatecznej złożonej przez Fundację planowane zwiększenie zatrudnienia o 2,5 etatu. Oszacowane koszty osobowe miały wynieść 375.480 zł.
Ze sporządzonych w Schronisku zestawień wynika, iż w latach 1997-1999 nastąpił wzrost zatrudnienia do 34 etatów.
W porównaniu z 1996r. nastapił wzrost zatrudnienia o 78%. Koszty osobowe w 1997r, wynosiły 632.783 zł., zaś w 1998r. - 832.301 zł. Ponadto zabiegi sterylizacji wykonywane są przez lekarza weterynarii na podstawie umowy - zlecenia (1 sterylizacja = 30 zł.) .

VI. Przepełnienie w schronisku i duży procent zabiegów eutanazji  spowodowany jest m, in. zawartymi przez Schronisko umowami z gminami ościennymi i miastami za świadczenie usług przyjmowania zwierząt spoza obszaru m.st. Warszawy. Podpisano umowy m. in. z gminami: Błonie, Grodzisk Mazowiecki, Konstancin-Jeziorna, Leszno, Ożarów Mazowiecki, Piaseczno, Piastów, Pruszków, Raszyn, Sokołów Podlaski, Wesoła, Nadarzyn.

Ponadto wpływy ze świadczenia powyższych usług były traktowane jako darowizna, a nie sprzedaż usług.
Niepokojące jest również to, że Gminy podpisując umowę ze Schroniskiem nie próbują rozwiązać w inny sposób problemu bezdomnych zwierząt na swoim terenie, do czego są zobowiązane ustawą z dnia 21.08.1997r. o ochronie zwierząt.

VII. Nieprawidłowo prowadzona jest następująca dokumentacja:
-  rejestr zwierząt,
- karty leczenia zwierząt,
- rejestr uśpień zwierząt i protokoły z eutanazji,
co jest istotnym naruszeniem regulaminu Schroniska.

VIII. .Do schroniska przyjmowane są w formie darowizny leki, dla których upłynął termin ważności. Część z nich zużywana jest podczas leczenia co jest niezgodne z przepisami, a pozostałe spalane na terenie schroniska.
Powyższe darowizny leków nie są ewidencjonowane - zarówno ich przychód jak i rozchód.

IX. W związku z występowaniem opisanych wyżej działań niezgodnych z regulaminem organizacyjnym schroniska kontrolujący stwierdzili, że na terenie schroniska brak jest egzemplarza przedmiotowego regulaminu i ponadto pracownicy oświadczyli, że nie byli z nim zapoznani.

1. Umowa 17/96 z dn, 31.12.1996 r. zawarta pomiędzy Miastem a Fundacją nie gwarantuje poprawy sytuacji bezdomnych zwierząt z terenu m.st. Warszawy. Nie jest ona zgodna z założeniami przetargu na zarządzanie Schroniskiem na Paluchu oraz z ofertą ostateczną Fundacji Animals.

2. Nieprawidłowości wykazane w protokole kontroli przeprowadzonej przez Wydział Kontroli Wewnętrznej Miasta wykazali już wcześniej kontrolerzy NIK w1998roku.

3. Nieprawidłowości wykazane podczas kontroli w zakresie realizacji w/w umowy nie pozwalają rozwiązać problemu bezdomnych psów i kotów.

4. W /w umowa powinna zostać rozwiązana w trybie przewidzianym umową.

5. Należy rozpisać nowy przetarg.